Wanneer de dagen korter worden en de wereld buiten kouder aanvoelt, ontstaat er binnen ruimte voor magie. De winter is het perfecte seizoen om samen een eigen winterwonderland te creëren: een speelwereld vol ijsberen, sneeuwvlokken, iglo’s en stille landschappen. Niet alleen prikkelt dit de fantasie, het nodigt kinderen ook uit tot open-ended play én rijke taal.
Het kind beslist zelf:
- Wat is dit?
- Wat gebeurt hier?
- Wie woont er in deze wereld?
Een doos wordt een iglo, een wit doek een sneeuwvlakte, blauwe blokken veranderen in ijsbergen. Elk kind geeft zijn eigen betekenis aan het materiaal, en net daarin schuilt de kracht.
Een poolwereld bouwen: eenvoudig en flexibel
Je hebt geen ingewikkelde materialen nodig. Denk aan:
- Acrylstenen (blauw, wit en paars) van Grimms
- Grote ijsberg van Yellow Door
- Small world play kit – noordpool van Yellow door
- Magic sand – wit
- Mandala snowflake van Grapat
- Houten pooldieren - Tender leaf toys
- …
Alles mag, niets moet. De speelwereld kan groeien, veranderen of zelfs helemaal verdwijnen en opnieuw ontstaan.
Spel dat verhalen vertelt
Zodra de winterwereld er is, begint het echte spel. Kinderen laten dieren op ontdekking gaan, bouwen schuilplaatsen tegen de kou of verzinnen een storm die plots opduikt.
Hier ontstaat spontaan verhalend spel, waarin taal een natuurlijke rol speelt.
Je hoeft het spel niet te sturen, maar je kan het verrijken door aanwezig te zijn:
- Verwoorden wat je ziet
- Meespelen zonder over te nemen
- Open vragen stellen
Bijvoorbeeld:
- “Het lijkt wel heel koud hier… wat gebeurt er als de wind harder waait?”
- “Wie woont er in deze iglo?”
- “Hoe voelt die sneeuw, denk je?”
Voor jong en oud
Het mooie aan open-ended winterspel is dat het meegroeit met het kind:
- Jonge kinderen ontdekken materialen, voelen, sorteren en benoemen
- Oudere kinderen bouwen complexere werelden, verzinnen verhalen en dialogen
- Samen spelen zorgt voor overleg, uitleg en nieuwe woorden
Er is geen leeftijdsgrens, enkel verwondering.
Winter als uitnodiging tot vertragen
Net zoals de winter ons uitnodigt om het rustiger aan te doen, biedt een zelfgemaakte winterwereld ruimte voor traag spel. Spel zonder haast, zonder prikkels, waarin kinderen mogen verdwalen in hun eigen verbeelding.
En precies daar, in die stilte en concentratie, groeit taal op een natuurlijke manier.